معين الدين نطنزى

4

منتخب التواريخ معينى ( فارسى )

باشد ، نه معين الدين نطنزى . نسخه‌اى از تاريخى به نام « تاريخ جعفرى » در لنين‌گراد محفوظ است كه شايد نسخهء موجود در كلكته كه به همين نام ناميده مىشود نسخه‌اى از نگارش ديگرى از آن كتاب باشد ؛ و به نظر مىرسيد اين مرد همان جعفرى باشد كه تاريخ ديگرى دربارهء شهر يزد تأليف كرده است و نسخه‌اى از آن در كتابخانهء ملى تهران موجود است . اميد است كه كسى اين كتاب را به زودى در ايران منتشر سازد « 1 » . نسخهء « تاريخ جعفرى » محفوظ در لنين‌گراد يكى از منابع مهم تاريخ ايران در زمان تيموريان است « 2 » اما كاملا با منتخب التواريخ معينى متفاوت است . قاضى احمد غفارى در تأليف كتاب نگارستان ميان مراجعى كه از آنها استفاده كرده است نام « تاريخ واسط » « 3 » ( تأليف سيد جعفر بن محمد بن حسن مشهور به جعفرى را ذكر مىكند ( نگارستان ، چاپ بمبئى 1275 هجرى ، ص 5 ) ، و در جاى ديگر از تاريخى به نام تاريخ جعفرى دربارهء مظفريان نام مىبرد ( نگارستان ص 338 ) . مؤلف لب التواريخ نيز همچنين از تاريخ جعفرى در تأليف خود نام برده است . روماسكويچ و ولين ( « مجموعهء مواد راجع به تاريخ اوردهء زرين » ج 2 ، چاپ لنين‌گراد 1941 ، ص 210 ، به زبان روسى ) اشاره مىكنند كه بناى قسمتهائى از كتاب « جهان‌آرا » تأليف قاضى احمد غفارى شايد بر نسخه‌اى غير كامل از « آنونيم اسكندر » بوده است « 4 » . با آنكه بنا به گفتهء روماسكويچ و ولين ، غفارى در كتاب جهان‌آرا از منتخب التواريخ معينى ( آنونيم اسكندر ) ، بدون اينكه نامى از آن ببرد استفاده كرده است ، و نيز با آنكه غفارى در كتاب ديگر خود به نام نگارستان از تاريخ ديگرى به نام تاريخ واسط جعفرى كه يكى از مراجع او بوده است ، نام مىبرد ؛ مع ذلك هنوز دليل قاطعى بر يكى بودن اين دو كتاب موجود نيست و نمىتوانيم تاريخ واسط جعفرى را همان تاريخ آنونيم اسكندر

--> ( 1 ) . تاريخ يزد به همت و تصحيح آقاى ايرج افشار در 1338 ( يعنى پنج سال پس از انتشار منتخب التواريخ معينى به همت اوبن ) در سلسله انتشارات بنگاه ترجمه و نشر كتاب چاپ و منتشر شد . م . ( 2 ) . ر ك به مجلهء هيئت مستشرقين آلمانى ، سال مذكور ، و به مقالهء نگارندهء اين پيشگفتار به نام « دو تن از سادات بم در قرن نهم هجرى ) به زبان فرانسه ( انتشارات فرهنگستان مائنس 1956 ) . ( 3 ) . كذا . ر ك نيز به فهرست ريو ج 1 ص 106 . ( 4 ) . به قول اين دو مستشرق روسى حيدر رازى نيز از آنونيم اسكندر استفاده كرده است .